آشنایی با قطعات و اجزای کولر گازی + معرفی هر کدام

افرادی که از کولر گازی استفاده می کنند شناخت اجزا و قطعات این دستگاه امری بسیار ضروری می باشد چرا که در هنگام بروز اختلال و خرابی در کولر گازی بتوان به راحتی آن را عیب یابی کرد و قطعه مورد نظر را تعویض و یا تعمیر نمود.

کولرهای گازی سیستم‌های ایده‌آل سرمایش فضاهای ساختمانی هستند که به ‌راحتی و خیلی سریع می‌توانند هر نوع فضای ساختمانی را خنک کنند.اجزای اصلی کولر گازی شامل کمپرسور، کندانسور، اواپراتور، فن‌ و… است. این اجزا با هم کار می‌ کنند تا هوا را خنک و در محیط توزیع کنند. در این مقاله بصورت کامل به بررسی قطعات این سیستم ها می پردازیم.

معرفی کامل اجزای کولر گازی

عناصر تشکیل دهنده کولرگازی عبارتنداز:

• کمپرسورکولر
• کندانسور (رادیاتور)
• فیلتر (درایر)
• اواپریتور
• پروانه های کولرگازی
• لوله کاپیلاری (لوله مویی)
• سینی زیر کولر
• خروجی هوای سرد و فیلتر مربوطه
  
  
• موتور الکتریکی
•  رله
• اورلود
• ترموستات
• موتور فن
• کلید چند حالته (کلید فن)
• تابلو برق

می توانید بخوانید : کاربرد دکمه توربو در کولر گازی

کمپرسور

کمپرسور که به آن موتور کولر گازی هم می گویند یک بخش بسیار مهم و حیاتی این دستگاه می باشد. کمپرسور تبرید که مناسب کولرهای گازی می باشد، گاز کم فشار و با دمای کم را از اواپراتور گرفته و به گاز پر فشار و با دمای بالا تبدیل و جابجا می کند. کمپرسورهای کولر گازی در سه نوع روتاری، پیستونی و اسکرال ساخته شده اند.

• کمپرسور روتاری: در کمپرسور روتاری یا دورانی یک محفظه برای فشرده سازی گاز و یک محفظه برای مکش گاز در نظر گرفته شده است. در این نوع کمپرسور چرخه ایجاد سرمایش به صورت پی در پی ادامه دارد.
• کمپرسور پیستونی: این کمپرسور پیستونی با استفاده از یک پیستون افقی و ورودی و خروجی های مشخص کار فشرده سازی گاز مبرد را انجام می دهد. عملکرد آن مشابه روتاری بوده اما دارای اجزای زیادی می باشد که همین امر موجب شده نسبت به کمپرسور روتاری زودتر خراب شود.
• کمپرسور اسکرال: این کمپرسور نسبت به سایر کمپرسورهایی که در کولر گازی استفاده می شود بهینه تر بوده و مشابه به نوع روتاری دارد. در کمپرسور اسکرال با استفاده از دو مارپیچ حلزونی ثابت و متحرک کار فشرده سازی گاز انجام می شود.

کندانسور

کندانسور، ورودی خود یعنی گاز مبرد را از کمپرسور گرفته و با استفاده از فن و کویل هایی که دارد گاز را به حالت مایع در می آورد.

فیلتر هوا

فیلتر هوا در کولر گازی نقش بسزایی دارد، زیرا این قطعه با جلوگیری از ورود گرد و غبار، از سایر تجهیزات کولر گازی محافظت کرده و همچنین از آلوده شدن هوای داخل محیط جلوگیری می کند.

اواپراتور

اواپراتور کولر گازی را می توان یک مبدل حرارتی دانست. گاز مبرد در لوله های مسی اواپراتور جریان دارد، به نوعی این قطعه در دو حالت سرمایش و گرمایش به ترتیب جهت خنک سازی و دفع گرما تعبیه شده است.

پروانه های کولرگازی

کولرهای گازی به طور عموم دارای دو پروانه هستند که بر روی شافت موتور سوار شده اند. پروانه اواپریتور از مجرای ورودی، هوا را مکیده و با فشار روانه لوله های سرد آلومینیومی اواپریتور می کند تا سرمای کولر وارد محیط شود.

پروانه کندانسور عمل مشابه را در جهتی عکس انجام می دهد. یعنی با مکش هوا از مسیر ورودی، آن را با فشار به سمت کندانسور روانه می کند تا اندکی از دمای گاز تحت فشار قرار گرفته (که با ورود به کندانسور موجب ازدیاد دمای آن شده) کاسته شود. طبیعی است که هوای دمیده شده به کندانسور، پس از آن بسیار گرم خواهد بود. این هوا به سمت بیرون از محیط منزل و یا اداره روانه می شود.

لوله کاپیلاری (لوله مویی)

این لوله که طول و قطر آن متناسب با قدرت کولر متفاوت است، وظیفه تبدیل گاز به حالت مایع و حمل آن تا ابتدای اواپریتور را بر عهده دارد. لوله مویی عموماً از جس مس ساخته می شود. این لوله حد فاصل بین خروجی درایر تا ابتدای اواپریتور قرار دارد.

سینی زیر کولر

وقتی رطوبت و گرمای داخل ساختمان جذب می‌شود، به قطرات آب تبدیل می‌شوند. در زیر کولر یک سینی ‏قرار دارد که آب حاصل از تقطیر رطوبت هوا در داخل آن جمع‌آوری و سپس از طریق لوله تخلیه به بیرون ‏هدایت می‌شود. ‏
از آنجا که همزمان با رطوبت و گرما، گرد و غبار هم از داخل خانه به بیرون هدایت می‌شود، بنابراین سینی محل ‏تجمع میکروب‌هاست و اگر مرتب آن را تمیز نکنید، باعث رشد قارچ و آلودگی می‌شود. در صورتی که سینی ‏شکسته شود یا دچار گرفتگی شود، این آب نشت می‌کند.‏

خروجی هوای سرد

خروجی هوای سرد بخشی از پنل داخلی است که هوای خنک از طریق آن وارد محیط می‌شود. جهت و شدت ‏جریان هوای خنگ هم توسط پره‌های خروجی تنظیم می‌شود. اگر این قسمت استاندارد طراحی شده باشد، ‏باعث توزیع یکنواخت هوا در فضا می‌شود. ‏
از طرف دیگر تمیز نگه داشتن آن به حفظ کیفیت هوای داخل ساختمان کمک می‌کند. بهتر است هفته‌ای یک ‏بار آن را دستمال کشی کنید.‏

موتور الکتریکی

موتور الکتریکی نیروی لازم برای حرکت فن‌ها و سایر اجزای مکانیکی کولر را تأمین می‌کند. این قطعه انرژی ‏الکتریکی را به انرژی مکانیکی تبدیل می‌کند. از آنجا که کیفیت موتور بر روی مصرف انرژی و طول عمر دستگاه ‏تأثیر مستقیم دارد، بنابراین در زمان خرید کولرگازی باید در مورد این قطعه و میزان قدرت آن اطلاعات کافی ‏داشته باشید. خراب شدن موتور به معنای توقف کامل کولرگازی است.‏

رله دستگاه

رله یک کلید الکتریکی است که مدارهای مختلف کولر را کنترل می‌کند. این قطعه با دریافت فرمان از برد، ‏جریان برق را قطع یا وصل می‌کند. رله‌ها از تجهیزات حساس در سیستم‌های کنترلی هستند. خرابی آن‌ها ‏می‌تواند باعث روشن نشدن برخی بخش‌ها شود.‏

اورلود

اورلود یک قطعه حفاظتی است که از کمپرسور در برابر افزایش جریان یا دمای بیش از حد محافظت و از ‏آسیب‌های جدی به آن جلوگیری می‌کند. ‏به طوری که در زمان بروز شرایط غیرعادی، مدار را قطع می‌کند. ‏
البته جای نگرانی نیست چون بعد از رفع مشکل، دوباره امکان راه‌اندازی سیستم وجود دارد.‏

ترموستات

ترموستات دمای محیط را اندازه‌گیری و کنترل می‌کند. این قطعه با مقایسه دمای واقعی و دمای تنظیم‌شده، ‏فرمان روشن یا خاموش شدن کمپرسور را صادر می‌کند. ترموستات نقش مهمی در صرفه‌جویی انرژی دارد. در ‏مدل‌های جدید، عملکرد ترموستات به صورت دیجیتالی است که مدیریت و تنظیم آن برایتان راحت‌تر خواهد ‏بود.‏

و همچنین ببینید : پمپ درین و عملکرد آن در کولر گازی چیست؟

موتور فن

موتور فن نیروی محرکه لازم برای چرخش پروانه‌ها را فراهم می‌کند. این موتور می‌تواند در یونیت داخلی یا ‏خارجی نصب شود. عملکرد مناسب آن باعث گردش مطلوب هوا و افزایش راندمان تبادل حرارت می‌شود. اگر ‏موتور فن خراب شود، جریان هوا کاهش می‌یابد یا به طور کامل متوقف می‌شود.‏

کلید چند حالته

کلید چند حالته برای انتخاب وضعیت‌های مختلف عملکرد کولر استفاده می‌شود و به معنای سرعت‌های مختلف ‏فن یا حالت‌های سرمایش و گرمایش است. در برخی مدل‌ها این کلید به صورت مکانیکی و در برخی دیگر نیز ‏به شکل دیجیتالی طراحی شده است. با استفاده از این کلید می‌توانید عملکرد کولرگازی را به هر شکلی که ‏می‌پسندید، تنظیم کنید.‏

سخن آخر

کولر گازی دستگاهی که از قطعات زیادی تشکیل شده است و هر یک از آن‌ها وظایف خاص خود را دارند. کولر گازی در مقایسه با دیگر سیستم های سرمایشی ساختار پیچیده تری دارد و از تعداد قابل توجه قطعات و تجهیزات تشکیل شده است. قطعا تمامی قطعات کولر گازی مهم هستند و لازم است تا در تمامی انواع تعمیرات و یا تنظیمات و سرویس های دوره ای شرایط تمامی قطعات داخلی کولر گازی را بررسی نمایید